دیده بان خواب زده

مجموعه یادداشت‌هایی از محمدعلی سپانلو، شاعر، نویسنده، مترجم و منتقد است. این کتاب اولین‌بار در سال 1390 منتشر شد.

محمدعلی سپانلو که به شاعر تهران می‌شناسندش، متولد 1319 در تهران و از اولین اعضای کانون نویسندگان بود. او که در رشته‌ی حقوق تحصیل کرده، از همان اوان جوانی با چاپ داستانی در مجله‌ی سخن به دنیای ادبیات فارسی معاصر راه یافت. سپانلو هم‌دوره‌ی شاعران و نویسندگان و ادیبان بسیاری از جمله داریوش آشوری، احمدرضا احمدی، احمد شاملو، اخوان ثالث و… بوده است و در جلسه‌ها و گروه‌ها و حلقه‌های ادبی فعال و البته همچون یک دیده‌بان شاهد رشد، پسرفت، فرازونشیب‌های این حوزه. او در این کتاب به این همکاری و حضور مداوم در صحنه‌ی ادبیات کشور می‌پردازد و مشاهدات و تجربیات و فعالیت‌هایش را جسته‌گریخته به قلم درمی‌آورد. نویسنده به‌وضوح دغدغه‌ی پرداختن به آن دسته از آثار و رویدادهایی را دارد که کمترجایی ثبت شده و کمتر دیده‌ شده‌اند.

مقالات کتاب به چهار دسته تقسیم می‌شوند: 1ـ دیدن به تصادف، 2 ـ ضد فراموشی، 3 ـ درنگ‌ها، 4 ـ گردشگری و همچون عنوان آن یعنی دیدارهای پراکنده، این متون هم معرفی و نقد و بررسی‌اند و هم جستار و بعضاً خاطرات نویسنده و ارزش آن‌ها به نقل از خود نویسنده « مرهون توجه دادن به برخی اتفاقات کوچک و بزرگ ادبی و هنری در ایران معاصر است.» و البته فراموشی و ندیدن برخی از آثار که می‌توانستند نقطه‌ی شروع برخی جریان‌های ادبی باشند.

بریده‌ای از کتاب:

«هایکوسازی کاری است بسیار مشکل، زیرا معمولاً مصرع آخر آن باید آن‌قدر نیرومند باشد که در ذهن خواننده یک حادثه‌ی کامل شعری را تداعی کند؛ نتیجه آن‌که در مواجهه با بسیاری از تقلیدهای هموطنان، شاید بیشتر دل‌مان می‌خواست با جمع کردن چند شعرک هایکووار نمونه‌ی کامل‌تری به دست آوریم.»