روس ها در ایران (دیپلماسی و قدرت در ایران از آغاز دوره قاجار تا پایان جنگ جهانی دوم)

ایرانیان که به طور غریزی ضد استعمار هستند، همواره از دخالت ها، نیرنگ ها و استعمارگری های انگلیس در ایران شکوه داشته اند و این کشور را عامل بسیاری از ویرانی ها و عقب ماندگی های خود در دو سده گذشته می دانند. با این حال، بسیاری تقریبا از این حقیقت آگاه نیستند که در سراسر سده نوزدهم و بسیاری از سال های سده بیستم، حضور روسیه، به ویژه در شمال ایران، به مراتب بی پرده تر، تهاجمی تر و مهم تر از حضور انگلیس در این کشور بوده است. در حقیقت، این گروه از ایرانیان شگفت زده خواهند شد اگر بشنوند که حضور انگلیسی ها و توازن و «حمایتی» که آن ها فراهم می کردند، شاید مانع از دخالت های شدیدتر روسیه در امور ایران شده باشد.