اقتصاد روایی
پیوند میان داستانهای تودهای و نوسانات بازار؛ رویکرد نوین کتاب اقتصاد روایی
در سال ۲۰۱۹، رابرت جی. شیلر (Robert J. Shiller)، برنده جایزه نوبل اقتصاد، با انتشار اثری متفاوت تلاش کرد تا یکی از حلقههای مفقوده در پیشبینی رفتارهای مالی را به تصویر بکشد. کتاب اقتصاد روایی (Narrative Economics) بر این فرض واقعگرایانه استوار است که انسانها تصمیمات مالی خود را نه بر اساس نمودارهای پیچیده ریاضی یا دادههای کاملاً عقلانی، بلکه تحت تاثیر داستانها، شایعات و روایات جذابی میگیرند که در جامعه دستبهدست میشوند. شیلر با تکیه بر دههها پژوهش در زمینه حبابهای مالی، استدلال میکند که این قصههای ویروسی، درست مانند ویروسهای بیولوژیکی در میان تودهها شیوع پیدا کرده و جهت حرکت بازارها را تغییر میدهند.
فرمت ساختاری این اثر تلاش میکند تا پلی میان علم اقتصاد، روانشناسی اجتماعی و حتی همهگیرشناسی (اپیدمیولوژی) بسازد. شیلر مصلحتسنجیهای رایج اقتصاد سنتی را که اصرار دارد انسانها همیشه منطقی عمل میکنند کنار میزند. او نشان میدهد که چطور یک ایده ساده—چه درست و چه غلط—میتواند ذهن میلیونها سرمایهگذار را تسخیر کند و به یک واقعیت عینی در بازار تبدیل شود.
فهرست مطالب:
سخن ناشر
دربارهی نویسنده
پیشگفتار مترجم
اقتصاد روایی چیست؟
بخش اول : سرآغاز پیدایش اقتصاد روایی
فصل ۱ : روایتهای بیتکوین
فصل ۲ : تلاش برای کشف همگرایی
فصل ۳ : سرایت مجموعههای روایی و تلاقی روایتها
فصل ۴ : چرا برخی روایتها ویروسی میشوند؟
فصل ۵ : ویروسی شدن منحنی لافر و مکعب روبیک
فصل ۶ : شواهد گوناگون دربارهی ویروسی شدن روایتهای اقتصادی
بخش دوم : مبانی اقتصاد روایی
فصل ۷ : علیت و مجموعهی روایی
فصل ۸ : هفت گزارهی اقتصاد روایی
بخش سوم : روایتهای اقتصادی ابدی
فصل ۹ : رخداد دوباره و جهش روایتها
فصل ۱۰ : هراس در برابر اطمینان
فصل ۱۱ : قناعت در برابر ولخرجی متظاهرانه
فصل ۱۲ : نظام پولی پایه طلا در برابر نظام پولی دوفلزی
فصل ۱۳ : ماشینهای جایگزین نیروی کار ( که جایگزین بسیاری از مشاغل میشوند.)
فصل ۱۴ : خودکارسازی و هوش مصنوعی
فصل ۱۵ : رونقها و کسادیهای بازار املاک
فصل ۱۶ : حبابهای بازار بورس
فصل ۱۷ : تحریم، سودجویی و کسبوکارهای خبیث
فصل ۱۸ : مارپیچ قیمت-دستمزد و اتحادیههای کارگری خبیث
بخش چهارم : اقتصاد روایی در آینده
فصل ۱۹ : روایتهای آینده، پژوهشهای آینده
پیوست : پیادهسازی مدل
چگونگی همهگیری داستانهای مالی؛ خلاصه مفاهیم اصلی اقتصاد روایی
تمرکز اصلی این پژوهش بر سازوکار «ویروسی شدن» ایدهها است. شیلر اصطلاح اقتصاد روایی را به عنوان ابزاری برای مطالعه نحوه سرایت داستانهایی تعریف میکند که بر رفتارهای اقتصادی جامعه (مانند میل به خرید، پسانداز یا سرمایهگذاری) تاثیر مستقیم میگذارند. او با بررسی نمونههای تاریخی متعدد—از بحران بزرگ ۱۹۲۹ گرفته تا ظهور بیتکوین و تب خرید مسکن—نشان میدهد که چطور داستانهای جذاب درباره «یک شبه پولدار شدن» یا «قریبالوقوع بودن یک بحران بزرگ»، رفتارهای جمعی را شکل میدهند و به حبابها یا رکودهای اقتصادی دامن میزنند.
نویسنده با استفاده از مدلهای ریاضیِ شبیهسازی بیماریهای واگیردار، نشان میدهد که یک روایت مالی ابتدا در بین گروهی کوچک نفوذ میکند، سپس به نقطه اوج همهگیری میرسد و در نهایت، با پیدایش داستانهای جدیدتر، به مرور زمان فراموش میشود. نکته واقعبینانه کتاب این است که شیلر مدعی نیست با این روش میتوان تمام نوسانات بازار را روز و ساعت پیشبینی کرد؛ بلکه معتقد است بدون در نظر گرفتن این روایات، درک و تحلیل رفتارهای بزرگ بازار عملاً غیرممکن و ناقص خواهد بود.
یک نمونه کاربردی: شیلر اشاره میکند که داستان «ارزش همیشگی ملک و زمین» چطور به یک روایت همهگیر تبدیل شد و با ترغیب میلیونها نفر به گرفتن وامهای سنگین، مستقیماً زمینهساز بحران مالی سال ۲۰۰۸ در جهان شد.
ارزیابی اثر در میان عناوین بهترین کتاب اقتصادی جهان
این اثر به دلیل وارد کردن مفاهیم علوم انسانی و کیفی به درون یک علمِ تا حد زیادی متمایل به اعداد و ارقام، مورد تحسین و البته نقدهای متعددی قرار گرفته است. منتقدان مکتب کلاسیک معتقدند که اندازهگیری حجم و تاثیر «روایتها» به صورت دقیق و عددی کار دشواری است. با این حال، به دلیل باز کردن یک زاویه دید کاملاً ملموس و نوین، این کتاب از سوی بسیاری از تحلیلگران رفتارشناسی بازار، در فهرست کتابهای جریانساز قرن بیست و یکم و به عنوان یکی از نامزدهای دریافت عنوان بهترین کتاب اقتصادی جهان در حوزه اقتصاد رفتاری معرفی میشود:
شکستن کلیشه انسان کاملاً عقلانی: کتاب با ارائه شواهد متعدد نشان میدهد که چگونه احساسات، ترسها و داستانهای مردمی، مدلهای خطی اقتصادی را مچاله میکنند.
تحلیل ابزارهای نوین رسانهای: شیلر توضیح میدهد که در عصر شبکههای اجتماعی، سرعت سرایت و قدرت تخریب یا سازندگی روایات اقتصادی چندین برابر دورههای گذشته شده است.
| ارکان مدل فکری رابرت شیلر | پیامد آن در رفتار بازار |
|---|---|
| سرایت روایت (Contagion) | پخش شدن دهانبهدهان داستانها در میان مردم و ایجاد انگیزه برای رفتارهای مشابه |
| تغییر ذائقه مصرفکننده | کاهش یا افزایش ناگهانی مصرف به دلیل ترس از یک روایت منفی یا اشتیاق به یک روایت مثبت |
| تشدید نوسانات جمعی | شکلگیری رفتارهای گلهای در بورس یا بازار مسکن، فراتر از ارزش واقعی داراییها |
ساختار متن و نکات مهم پیش از خرید کتاب اقتصاد روایی
این کتاب یک راهنمای کاربردی برای نوسانگیری در بورس یا سیگنالدهی برای خرید و فروش ارز نیست. مخاطبان اصلی این اثر، اقتصاددانان، تحلیلگران بازار، جامعهشناسان و سرمایهگذارانی هستند که میخواهند فراتر از چارتها و نمودارها، نیروی محرکه روانی پشت پرده حرکت تودهها را درک کنند. لحن کتاب سنگین، مستند و پر از ارجاعات تاریخی و آماری است که نیاز به تمرکز و مطالعه صبورانه دارد.
با توجه به اینکه کتاب حاوی اصطلاحات مشترک میان علوم پزشکی (اپیدمیولوژی) و علوم اقتصادی است، پیش از اقدام برای خرید کتاب اقتصاد روایی، توصیه میشود ترجمهای را انتخاب کنید که توانسته باشد این مفاهیم بینرشتهای را به شکلی روان و دقیق به فارسی برگرداند.
مقایسه مشخصات و تهیه نسخه معتبر از بهترین سایت خرید کتاب
برای افزودن این اثر مرجع و تحلیلی به کتابخانه تخصصی خود، دیگر نیازی به جستوجوهای زمانبر در کتابفروشیهای فیزیکی ندارید. امروزه با مراجعه به زیمون، بهترین سایت خرید کتاب، این امکان برای شما فراهم است تا نسخههای منتشر شده توسط ناشران مختلف را از نظر کیفیت چاپ، نوع ترجمه و قیمت با یکدیگر مقایسه کرده و با چند کلیک ساده، سفارش خود را ثبت کنید تا کتاب در کوتاهترین زمان به دست شما برسد.