تاریخ بیهقی

مجموعه دو جلدی «تاریخ بیهقی» اثر گران‌قدر ابوالفضل محمدبن‌حسین بیهقی است که مهم‌ترین منبع تاریخی برای مطالعه‌ی دوران غزنوی به شمار می‌آید. این کتاب در شرح جزییات وقایع، اثری بی‌نظیر است چنان چه خود بیهقی در این باره می‌گوید:

«سخنی نرانم تا خوانندگان این تصنیف گویند شرم باد این پیر را». بیهقی در سال 385 هجری در حوالی بیهق دیده به جهان گشود و در نوجوانی به نیشابور رفت و در آن شهر که یکی از مراکز علمی بزرگ دنیای اسلام محسوب می‌شد، به تحصیل علوم گوناگون پرداخت. او پس از مدتی به خدمت ابونصر مشکان در دیوان رسالت سلطان محمود غزنوی درآمد و در سال 418 هجری پس از درگذشت استادش ابونصر مشکان به سمت دبیر دیوان شاهی برگزیده شد. بیهقی نوشتن کتاب «تاریخ بیهقی» را در سن چهل و سه سالگی، آغاز کرد و بیست و دو سال از عمر خویش را بر سر نوشتن آن نهاد. او در تاریخ 470 هجری دیده از جهان فروبست. تاریخ زندگی بیهقی پر از بالا و پایین‌های روزگار است و نثر بسیار قوی او به یکی از منابع دست اول در تاریخ و نثر ادبی تبدیل شده است.