جامعه باز و دشمنان آن

کتاب جامعه باز و دشمنان آن؛ تبارشناسی تاریخی فلسفه‌های تمامیت‌خواه

یکی از تاثیرگذارترین و ماندگارترین آثار سده‌ی بیستم در حوزه فلسفه سیاسی، شاهکار دو جلدی کارل پوپر با عنوان اصلی The Open Society and Its Enemies است که برای نخستین بار در سال ۱۹۴۵ منتشر شد. پوپر این کتاب را در دوران تبعید خود در نیوزیلند و در ردیف بزرگ‌ترین پاسخ‌های فکری به وحشت ناشی از فاشیسم و نازیسم نگاشت. او با رویکردی منسجم و بی‌باکانه به سراغ ریشه‌های تاریخی توتالیتاریسم (تمامیت‌خواهی) می‌رود و استدلال می‌کند که ایده مهندسی کلان جامعه و ادعای دسترسی به قوانین حتمی تاریخ، بزرگ‌ترین تهدید برای آزادی انسان است. ساختار این اثر به گونه‌ای طراحی شده که خواننده در جلد اول با نقد رادیکال افلاطون و در جلد دوم با واسازی اندیشه‌های هگل و مارکس مواجه می‌شود.

ستایش نقدپذیری و تکثرگرایی؛ در بستر این اثر دموکرات یعنی چه

پوپر در سراسر این متن تحلیلی به بازتعریف اصول یک جامعه پویا می‌پردازد و به طور غیرمستقیم تبیین می‌کند که در بستر تفکر مدرن، دموکرات یعنی چه و چه اصولی ارزش دفاع دارند. از نظر او، دموکراسی و دموکرات بودن به معنای حاکمیت مطلق و بی‌نقص اکثریت نیست، بلکه به مفهوم ایجاد نهادهایی است که به شهروندان اجازه می‌دهد حاکمان را بدون خون‌ریزی و از طریق صندوق‌های رأی برکنار کنند. در لایه‌های پنهان کتاب جامعه باز و دشمنان آن، جامعه باز جامعه‌ای است که در آن تفکر انتقادی آزاد است، هیچ کس ادعای مالکیت حقیقت مطلق را ندارد و ساختارهای سیاسی همواره آماده‌ی اصلاح از طریق «مهندسی اجتماعی گام‌به‌گام» به جای انقلاب‌های ویرانگر هستند.

افشای توهم تاریخ‌گرایی و دفاع از مسئولیت فردی انسان

تمرکز اصلی این پژوهش عمیق فلسفی، برچیدن نظام‌های فکری است که پوپر آن‌ها را «تاریخ‌گرایی» یا همان اعتقاد به وجود قوانین از پیش‌تعیین‌شده برای سرنوشت بشر می‌نامد. پاراگراف‌های منسجم کتاب نشان می‌دهند که چگونه فیلسوفان بزرگی مانند مارکس و هگل با پیش‌بینی‌های قطعی درباره آینده، ناخواسته بستر را برای سلب آزادی‌های فردی و استقرار دیکتاتوری‌های طبقاتی یا نژادی فراهم کردند. پوپر بدون روی آوردن به جملات مبالغه‌آمیز اثبات می‌کند که تاریخ هیچ معنا و مسیری ندارد جز آن معنایی که ما انسان‌ها با تصمیمات، اخلاقیات و رفتارهای مسئولانه‌ی خود به آن می‌بخشیم؛ بنابراین، دفاع از آزادی یک وظیفه همیشگی و روزمره است.

ابعاد فکری اثر و معیارهای خرید کتاب جامعه باز و دشمنان آن

مطالعه این اثر کلاسیک برای تمام دانشجویان علوم سیاسی، پژوهشگران فلسفه و کسانی که به دنبال درک ریشه‌های فکری ایدئولوژی‌های بزرگ جهان هستند، یک ضرورت فکری عمیق به شمار می‌رود. گام برداشتن در مسیر خرید کتاب جامعه باز و دشمنان آن به مخاطب این فرصت را می‌دهد تا با یکی از محکم‌ترین دفاعیات فلسفی از لیبرال دموکراسی و آزادی بیان آشنا شود. شما می‌توانید با مراجعه به زی‌مون، بهترین سایت خرید کتاب آنلاین، اطلاعات فنی این اثر دو جلدی را بررسی کرده و آن را به مجموعه مطالعاتی خود اضافه کنید.