ادیپ در جاده

درباره کتاب:

رمان «اُدیپ در جاده» از هانری بوشو نویسنده فرانسوی زبان اهل بلژیک است. رمان ادیپ در جاده  روایتگر بخشی از داستان زندگی اُدیپ، شهریار شهر تِب است. در داستان سوفوکل می‌خوانیم که غیب‌گویی پیشگویی می‌کند اُدیپ پدر خود را می‌کشد و با مادرش هم‌بستر می‌شود. پدر و مادر او، هراسان از این پیشگویی، نوزاد خود را به کسی می‌دهند تا او را سربه‌نیست کند. او دلش به‌رحم می‌آید و نوزاد را به پدر و مادر دیگری می‌سپارد. سال‌ها از این حادثه می‌گذرد تا اُدیپ برای سفر از شهر خود خارج می‌شود. در میان راه، پیرمردی را می‌کشد و پس از حل معمای ابوالهول، به شهر وارد میشود، و به‌سبب این کار بزرگ به همسری ملکه شهر در می‌آید که ...

داستان سوفوکل به اینجا ختم می‌شود و هانری بوشو داستان را این‌گونه ادامه می‌دهد: اُدیپ که دیگر جایی برای خود در قصر متصور نیست، پس از یک سال، تصمیم می‌گیرد شهر را به قصد ناکجا ترک کند. اما آنتیگون یکی از دو دختر او اجازه نمی‌دهد او تنها عازم این سفر بی‌انتها شود. آن دو در میان راه با کلیوسِ راهزن آشنا می‌شوند.

 برای آن‌ها جاده فرصتی است تا در عین پیمودن راه، از زاویه‌ای دیگر به نظاره زندگی خود بنشینند... روایت بوشو از سفر اُدیپ و همراهانش، دوباره در پایان به داستان سوفوکل پیوند می‌خورد. زمانی که اُدیپ پس از سال‌ها سرگردانی در جاده، سرانجام به کُلُن وارد می‌شود تا در آنجا پس از تطهیر، آرام گیرد.

بوشو پیش از این در گفتگوی خود با نشریه لکس نیوز درباره این فیلم اظهار داشته‌ است: مضمون سفر یکی از مضامینی است که به‌طور عملی در تمام آثار من حضور دارد؛ آنتیگون نیز به‌رغم تمام موانعی که بر سر راهش ترسیم می‌شود، به آتن بازمی‌گردد. این سفر زندگی است، ‌ سفر سرنوشت ... من فکر می‌کنم اُدیپ در جاده اثری است باز، به‌سوی آینده یا به‌سوی فراموشی. نمی‌دانم! عصر ما آن‌قدر تغییر می‌کند که ما نمی‌توانیم دنیای خود را در پنجاه سال آینده پیش‌بینی کنیم. و درعین‌حال من خودم را نسبت به نسل جوان که این‌چنین با فن‌آوری‌های جدید آشنایی دارند، ‌خیلی عقب می‌دانم. فکر می‌کنم این تحول‌هایی که این‌قدر شتاب‌ گرفته‌اند، ‌ جامعه را به‌طور عمیقی عوض خواهند کرد.

هانری بوشو (۱۹۱۳-۲۰۱۳)، نویسنده فرانسوی زبان اهل بلژیک است. از آثار معروف او می‌توان به اُدیپ در جاده (۱۹۹۰)، آنتیگون (۱۹۹۳)، کودکِ آبی(۲۰۰۴) و جاده کمربندی(۲۰۰۸) اشاره کرد. آثار نویسنده منعکس‌کننده تجربیات حرفه‌ای او به‌عنوان روانکاو است. نوشته‌هایش جوایز متعددی را برای او به‌ ارمغان آورد: «جایزۀ آنتیگون»، «جایزۀ سه‌سالانۀ وزارت فرهنگ بلژیک»، «جایزۀ روسل»، «جایزۀ دبیرستانی‌ها» و سرانجام «جایزۀ کتاب اینتر».

این رمان توسط سعید صادقیان دانشجوی دکترای ادبیات فرانسه دانشگاه تهران و نجما طباطبایی کارشناس ارشد ادبیات فرانسه دانشگاه تهران ترجمه شده است.