تاریخ انقلاب روسیه

کتاب عصر انقلاب اروپا در ۱۷۸۹- ۱۸۴۸؛ روایتِ تولدِ جهانِ مدرن

اگر بخواهیم تنها یک منبع برای درک چگونگی شکل‌گیری دنیای امروزی معرفی کنیم، بی‌شک کتاب عصر انقلاب اروپا در ۱۷۸۹- ۱۸۴۸ نوشته‌ی «اریک هابسبام»، تاریخ‌نگار برجسته‌ی مارکسیست، در صدر لیست قرار می‌گیرد. این کتاب جلد نخست از چهارگانه‌ی مشهور هابسبام درباره‌ی تاریخ قرن نوزدهم و بیستم است. هابسبام در این اثر با تسلطی خیره‌کننده، بازه‌ی زمانی کوتاهی را بررسی می‌کند که طی آن، ساختارهای کهن جهان فرو ریختند و شالوده‌ی تمدن معاصر بنا شد.

نظریه‌ی «انقلاب دوگانه» در عصر انقلاب اروپا در ۱۷۸۹- ۱۸۴۸

هابسبام در این کتاب مفهوم نبوغ‌آمیز «انقلاب دوگانه» (Dual Revolution) را مطرح می‌کند. او معتقد است که جهان مدرن نه محصول یک اتفاق، بلکه نتیجه‌ی هم‌زمانی و هم‌پوشانی دو تحول عظیم بود:

۱. انقلاب سیاسی در فرانسه: که مفاهیم آزادی، برابری و الغای امتیازات طبقاتی را به ارمغان آورد. ۲. انقلاب صنعتی در بریتانیا: که قدرت تولید بشر را به شکلی انفجاری افزایش داد و سیستم سرمایه‌داری جهانی را پی‌ریزی کرد.

هابسبام استدلال می‌کند که این دو جریان، مانند دو بالِ یک پرنده، اروپا و سپس کل جهان را از عصر فئودالیته به عصر بورژوازی پرتاب کردند. این کتاب درباره انقلاب ها صرفاً به وقایع جنگی نمی‌پردازد، بلکه نشان می‌دهد که چگونه زبان، علم، هنر و حتی درک ما از زمان و مکان تحت تأثیر این دو انقلاب تغییر کرد.

تحلیل طبقاتی و ساختار اجتماعی در کتاب هابسبام

یکی از دلایل جذابیت کتاب عصر انقلاب اروپا در ۱۷۸۹- ۱۸۴۸، نگاهِ همه‌جانبه‌ی آن به جامعه است. هابسبام تنها به طبقات حاکم و پادشاهان نمی‌پردازد؛ او به سراغ زندگی دهقانان، ظهور طبقه‌ی کارگر و پیروزی نهایی طبقه‌ی متوسط (بورژوازی) می‌رود. او توضیح می‌دهد که چگونه سال ۱۸۴۸ (سال معروف به بهار ملت‌ها)، نقطه‌ی پایانی بر این دورانِ پرتلاطم بود؛ جایی که آرمان‌های انقلابی با واقعیت‌های قدرتِ صنعتی روبرو شدند.

محورهای اصلی مورد بحث در کتاب

ظهور ایسم‌ها: شکل‌گیری مفاهیمی چون لیبرالیسم، ناسیونالیسم، سوسیالیسم و رمانتیسیسم در این دوره.

تغییر نقش مذهب: چگونگی سکولار شدن جوامع و جایگزینی علم به جای سنت‌های کلیسایی.

گسترش جهانی: تأثیر تحولات اروپا بر مستعمرات و سایر نقاط جهان از هند تا آمریکای لاتین.

چرا خرید کتاب عصر انقلاب اروپا در ۱۷۸۹- ۱۸۴۸ یک ضرورت است؟

در میان انبوه کتاب درباره انقلاب ها، قلم هابسبام به دلیل ترکیبِ «جزئی‌نگری تاریخی» با «تحلیل کلان جامعه‌شناختی» متمایز است. او تاریخ را نه به صورتِ مجموعه‌ای از حوادثِ پراکنده، بلکه به صورت یک فرآیندِ منطقی و زنجیروار روایت می‌کند.

با خرید کتاب عصر انقلاب اروپا در ۱۷۸۹- ۱۸۴۸ (که در ایران با ترجمه‌ی بسیار دقیق و معتبر «علی‌اکبر مهدیان» توسط نشر نقد افکار منتشر شده است)، شما نه تنها با تاریخ اروپا، بلکه با ریشه‌های اقتصادی و سیاسی دنیایی که امروز در آن زندگی می‌کنید، آشنا می‌شوید. این کتاب برای هر کسی که می‌خواهد بداند «دولت-ملت‌های مدرن»، «نظام‌های پولی» و «جنبش‌های اجتماعی» چگونه پدید آمدند، یک نقشه‌ی راهِ بی‌نظیر است.

اگر به دنبال درک این هستید که چگونه ماشین بخار در کنار گیوتین، جهان را از نو اختراع کردند، این کتاب دقیق‌ترین و جذاب‌ترین منبع شما خواهد بود.