بیوگرافی لیلی گلستان
لیلی گلستان (سیده لیلی تقوی شیرازی)، زادهٔ ۲۳ تیر ۱۳۲۳ در تهران، یکی از برجستهترین مترجمان ادبیات جهان به فارسی، ناشر، نگارخانهدار و چهره فرهنگی تأثیرگذار ایران است. او دختر پدر لیلی گلستان (ابراهیم گلستان، نویسنده و فیلمساز) و مادر لیلی گلستان (فخری گلستان) و خواهر کاوه گلستان، عکاس خبری برجسته، است. لیلی گلستان و فروغ فرخزاد دو چهره ادبی ایراناند که هر یک به شیوهای عمیق در فرهنگ معاصر ایران نقشآفرینی کردهاند، اگرچه حوزه کارشان متفاوت است.
زندگی و دوران شکلگیری حرفهای
لیلی گلستان پس از دوران دبیرستان برای تحصیل به پاریس رفت و در «انستیتو هنرهای تزیینی پاریس» طراحی لباس و پارچه خواند و همزمان تاریخ هنر جهان و ادبیات فرانسه را در دانشگاه سوربن دنبال کرد. پس از بازگشت به ایران، در صنعت پارچهبافی و سپس در تلویزیون ملی ایران به عنوان طراح لباس و مدیر برنامه کودک و نوجوان کار کرد؛ اما پس از هفت سال از تلویزیون جدا شد و مسیر حرفهای خود را در حوزه ادبیات دنبال کرد.
آغاز راه ترجمه و آثار ادبی
لیلی گلستان حرفه ترجمه را با کتاب «زندگی، جنگ و دیگر هیچ» اثر اوریانا فالاچی در سال ۱۳۴۶ آغاز کرد که با استقبال خوبی روبهرو شد و مسیر او را به سمت ترجمه ادبی جهانی گشود. از آن زمان تاکنون او بیش از ۳۰ کتاب را به فارسی برگردانده است.
آثار ترجمهشده برجسته (کتابهای لیلی گلستان)
لیست آثار زیر تنها بخش کوچکی از کتابهایی است که لیلی گلستان ترجمه کرده و در ادبیات فارسی تاثیرگذار بودهاند:
📘 بیگانه – آلبر کامو (ترجمهٔ دقیق و مشهورِ این رمان فلسفی)
📘 زندگی در پیش رو – رومن گاری، یکی از ترجمههای مهم در ادبیات مدرن جهان
📘 زندگی با پیکاسو – فرانسواز ژیلو، روایت زندگی پیکاسو از زبان یکی از نزدیکان او
📘 میرا – کریستوفر فرانک، رمانی ادبی با بافتی انسانی
📘 مردی که همه چیز داشت – میگل آنخل آستوریاس
📘 بوی درخت گویاو – گابریل گارسیا مارکز
📘 مردی با کبوتر – رومن گاری
📘 اوندین – ژان ژیرودو
📘 اگر شبی از شبهای زمستان مسافری – ایتالو کالوینو
📘 شش یادداشت برای هزاره بعدی – ایتالو کالوینو
📘 محاکمه سقراط – اثر افلاطون با بازنویسی و ترجمهٔ لیلی گلستان
📘 مارک روتکو – شان سکالی (ترجمهٔ کتاب درباره هنرمند معروف)
این آثار مجموعهای قوی از ادبیات داستانی، فلسفی، هنری و کلاسیکاند که به کمک لیلی گلستان وارد فضای فرهنگی فارسی شدهاند.
تالیفات و انتشار آثار تصویری
لیلی گلستان علاوه بر ترجمه، به انتشار و تدوین آثار هنری و فرهنگی نیز پرداخته:
آن چنان که بودیم
حال حیرت
مجموعهی خصوصی لیلی گلستان – کتابی مستند از کلکسیون شخصی او از آثار هنرمندان بزرگ ایرانی که پیشتر در دید عموم نبودهاند.
گالری گلستان و نقش فرهنگی
در سال ۱۳۶۰، لیلی گلستان کتابفروشی خود را در گاراژ خانهاش دایر کرد و پس از مدتی آن را به نگارخانه گلستان تبدیل کرد؛ جایی که از دههٔ ۱۳۶۰ تا امروز بهعنوان یکی از مراکز مهم نمایش هنرهای تجسمی ایران شناخته میشود. او در این فضا با نمایش آثار هنرمندان معاصر، فعالیتهای فرهنگی متعددی برگزار کرده است.
جایزهها و افتخارات
لیلی گلستان در ۲۶ آبان ۱۳۹۳ جایزه شوالیه ادب و هنر (نخل آکادمیک) را از دولت فرانسه دریافت کرد؛ بخشی از تقدیر از نقش او در گسترش ادبیات و فرهنگ.
خانواده و نسل هنری
لیلی گلستان از یک خانواده فرهنگی برجسته است و فرزندان لیلی گلستان نیز هر کدام در عرصهای هنری حضور دارند، از جمله مانی حقیقی که در سینما فعال است.
نگاه و سبکِ ترجمه
گلستان در مصاحبهها بر اهمیت حفظ سبک و لحن نویسندهٔ اصلی تأکید دارد و معتقد است که ترجمه باید نه فقط معانی، بلکه سبک بیانی اثر را منتقل کند. این رویکرد باعث شده بسیاری از ترجمههای او در ادبیات فارسی ماندگار شوند.